Eerste patiënt behandeld in nieuwe fase van baanbrekend type 1 diabetes-onderzoek
Begin mei is een belangrijke nieuwe fase begonnen in de strijd tegen type 1 diabetes. Voor het eerst is een patiënt die nog wel zelf insuline kon maken behandeld met een zogeheten omgekeerd vaccin: een behandeling die niet het afweersysteem activeert, maar het juist tot rust probeert te brengen. Het doel is helder en ambitieus: de ontspoorde afweerreactie die zich richt tegen de eigen bron van insuline, opnieuw in het gareel krijgen.
Deze strategie is bedacht en ontwikkeld door prof. dr. Bart Roep en klinisch getest door prof. dr. Jaap Jan Zwaginga en dr. Tanja Nikolic in de D-Sense trial. Een eerdere fase van dit onderzoek liet iets zien wat lang buiten bereik leek: het afweersysteem kon worden bijgestuurd bij mensen met type 1 diabetes die zelf geen insuline meer maakten.
Nu is dus de volgende, cruciale stap in het onderzoek gezet. Roep: “In D-Sense II wordt onderzocht of de behandeling veilig is en werkt bij mensen die nog wél een beetje eigen insuline produceren, in een poging om deze eigen bron van insuline te beschermen en te behouden met behulp van persoonsgerichte precisie geneeskunde.”
De onderzoekers zijn opgelucht. Zwaginga: “De injectie van het therapeutische celproduct is succesvol verlopen. We hebben geen problemen waargenomen.”
Type 1 diabetes
Type 1 diabetes ontstaat wanneer het eigen afweersysteem ontspoort en de insuline producerende bètacellen in de alvleesklier aanvalt. Die cellen bevinden zich in de eilandjes van Langerhans en raken kwetsbaar wanneer zij onder stress staan. Het afweersysteem kan hierop reageren en deze gestreste bètacellen verwijderen waardoor het lichaam zelf geen insuline meer kan maken. Mensen met type 1 diabetes zijn dan afhankelijk van insuline-injecties om hun bloedsuiker te regelen. Tot nu toe worden vooral de gevolgen van de ziekte behandeld, niet de oorzaak die erachter ligt.
Cure One: werken aan genezing
In het recent opgerichte Cure One Type 1 Diabetes Centrum binnen het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) gaat het onderzoek een stap verder. Hier worden methoden ontwikkeld en getest die niet blijven steken in symptoombestrijding, maar zijn gericht op genezing.
In Nederland leven minstens 100.000 mensen met diabetes type 1. Achter dat getal schuilen evenzoveel levens die dagelijks in het teken staan van meten, spuiten en rekenen. Cure One is ontstaan vanuit de overtuiging dat dit anders kan en móét. Niet ooit, maar zo snel mogelijk.
Cure One is een initiatief en samenwerkingsverband van Stichting Diabetes Onderzoek Nederland (DON) en het LUMC. Samen bouwen zij aan een plek waar fundamenteel onderzoek en klinische toepassing elkaar ontmoeten.
Deze klinische trial wordt mede gefinancierd door het Helmsley Charitable Trust in New York.
